SILIKON Valley Bank neden Battı

SILIKON VALLEY BANK NEDEN BATTI

SILIKON VALLEY BANK (SVB), 1983 yılında ABD merkezli olarak, başlangıçta yalnızca teknoloji şirketlerine hizmet vermek için kurulmuş özel bir bankadır ve özellikle teknoloji, girişimcilik ve risk sermayesi sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlere finansal hizmetler sunmaktadır. Bankanın merkezi Kaliforniya’nın Santa Clara şehrinde bulunmaktadır. ABD dışında 16 ülkede faaliyet göstermektedir ve dünya genelinde birçok farklı bölgede ofisleri bulunmaktadır. SVB, müşterilerine nakit yönetimi, kredi, risk sermayesi ve diğer finansal hizmetler sunmaktadır. Ayrıca banka, müşterilerine danışmanlık hizmetleri de sunmaktadır. Banka, ayrıca dünyanın en büyük risk sermayesi şirketlerinden biri olan SVB Capital’in de sahibidir.

ABD’de Federal Mevduat Sigorta Şirketi (FDIC), 10/03/2023 tarihinde 209 milyar dolarlık aktif büyüklüğe sahip ve ülkenin 16. büyük bankası olan SVB yönetimine el koymuştur. SVB’nin iflası, 2008 küresel finansal krizinden bu yana ABD’de kayıtlara geçen en büyük banka iflaslarından biri olmuştur.Silikon Valley Bank

Bankanın iflasından birkaç gün sonra Hazine, FDIC ve ABD Merkez Bankası (FED) ortak açıklamasıyla SVB’nin mevduat sahiplerine garanti getirildiği ve bankacılık sistemine güveni artıracak adımlar atmaya hazır olunduğu belirtilmiştir. ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, SVB’nin kurtarılmayacağını ancak mevduat sahiplerini korumak için çalıştıklarını ifade etmiştir. Durumun sektörü korumak için banka kurtarma paketlerine yol açan yaklaşık onbeş yıl önceki finansal krizden çok farklı olduğunu vurgulayan Yellen, bir kurtarma paketi hazırlamayacaklarını ancak mevduat sahiplerinin ihtiyaçlarını karşılamaya odaklandıklarını belirtmiştir.

Sonrasında, FDIC, SVB’deki sorunların tüm mevduat sahiplerini koruyacak bir şekilde çözüleceğini ve son zamanlarda adı öne çıkan bir diğer banka olan Signature Bank’teki tüm mevduatların garanti altına alınacağını belirtmiştir. Bununla birlikte, FED bankalara normalde sağladığından daha uygun koşullarda bir yıllık krediler sunan yeni bir Banka Vadeli Finansman Programı açıklamıştır.

SILIKON VALLEY BANK NEDEN SORUNLU HALE GELDİ

FED yaklaşık bir yıl önce yüzde 0-0,25 olan politika faizini enflasyon kaygısı nedeniyle artırmaya başlamış ve yüzde 4,5-4,75 bandına kadar getirmiştir ve yükseltmeye devam edeceği görüntüsünü vermektedir. Artan faiz bankacılık sektörünün varlıklarının değerini düşürürken yükümlülüklerinin maliyetini artırmaktadır. Bir yıl önce 10 yıllık tahvil faizi yüzde 0,5 seviyesinde iken şimdi ise yüzde 4 seviyesindedir. SILIKON VALLEY BANK, tahvil varlıklarından 2022 yılında zarar etmiş ve zarar, faiz artışı ile devam edecektir. Faiz ve finansman giderlerinin artışları, finansman ve likidite olanaklarının daralması nedeniyle firmalar sıkıntılı bir patikaya girmektedir. Bu bağlamda SVB’nin batışı, faiz artışlarının bir kurbanı olarak kabul edilebilmektedir.

FED, SVB ile ilgili zayıflıkları ilk olarak 2019 yılında tespit etmiş olup endişelerini bir süredir dile getirmekteydi. FED, riskli uygulamalardan endişe duyduğunu defalarca bildirmiş olup 2021 yılında yapılan FED incelemesinde ciddi zayıflıklar bulunduğu belirtilmiştir. Bu acil çağrılara rağmen, SVB, güvenlik açıklarını düzeltmek için önlem almamıştır. O zamanlar SVB’nin, pandeminin ilk aşamalarına hakim olan hızlı büyümenin sarhoşluğu içinde olduğu ifade edilmektedir. San Francisco FED tarafından bankaya dair tam bir denetim incelemesi Temmuz 2022’de yapılmış ve banka, yönetişim ve kontroller açısından yetersiz olarak derecelendirilmiştir. Ayrıca aynı dönemde bankaya kısıtlamalar getirildiği ve SVB liderleri ile FED yetkililerinin 2022 yılı sonbaharında bankanın yükselen faiz ortamında oluşacak olası bir krizde nakde nasıl erişebileceği hakkında istişarelerde bulunulmuştur.

Bankanın tahvil pozisyonlarında 1,8 milyar dolar zarar olmuş ve 2 milyar dolarlık sermaye artırımına gideceğini duyurması üzerine hisseleri iki gün artarda yüzde 60’ın üzerinde değer kaybetmiştir. Bunun üzerine mevduat sahiplerinin bir günde 42 milyar dolar çekmesiyle banka yükümlülüklerini yerine getiremez duruma gelmiştir. Bankanın müşterilerinin sadece bir günde 42 milyar dolar civarındaki mevduat çekişi ve faizlerdeki yükselişin bankanın bilançosundaki menkul kıymetlerin değerinde düşüşe yol açması likidite ve sermaye yeterlilik sorunlarını derinleştirmiştir.Silikon Valley Bank

Geçtiğimiz haftalarda kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in SVB’nin kredi notunu düşüreceği bilgisi piyasalarda bankanın imajını iyice bozmuştur.

FDIC garantileri 250 bin dolarla sınırlı ve resmi verilere göre bankanın 179 milyar dolar mevduatının yüzde 89’u sigorta kapsamında değildir. Bu tutarın üzerindeki mevduatların ancak bankanın varlıklarının satılması sonrasında karşılanabileceği belirtilmektedir. FDIC kamu parasını kullanarak kurtarma operasyonları yapamamaktadır. Banka iflasının sistematik risk yaratması durumunda, FED’in Hazine Bakanlığı veya hatta Başkan onayı ile bu kurtarma operasyonu yapılabilmektedir. SVB’de mevduat ağırlıklı olarak kurumsal firmalara özellikle Venture Capital, kripto para ve startup firmalara ait ve bu startupların büyük bir kısmı likidite krizi içine düşmüş durumdadır. Bu nedenle bazı kripto para arz eden şirketlerin kayıpları büyük ölçektedir.

Bu gelişmelerin ardından 12/03/2023 Pazar günü New York eyaleti mali hizmetler otoritesi 89 milyar dolar mevduatı bulunan ve SILIKON VALLEY BANK’a benzer şekilde mevduatının yüzde 90’ı garanti altında olmayan Signature Bank’ın da kapatılmasına, FDIC yönetiminde kayyum atanmasına ve satışı için görüşmelerin yapılmasına karar vermiştir. FDIC, iflas eden Signature Bank’ın New York Community Bankası’nın yan kuruluşu Flagstar tarafından satın alınmasına ilişkin anlaşma yapıldığını bildirmiştir.

Fed ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından bankalara mevduat sahiplerinin fonlarına ulaşılabilmesi için acil finansman köprüsü açılmıştır.

ABD otoritelerinin bu adımı sistematik riskin resmen kabul edilmesi olarak algılanınca pazartesi günü de dünya genelinde bankacılık sektörü hisselerinde düşüşler devam etmiştir.

Haftanın ilk işlem gününde ABD açılış öncesi First Republic Bank hisseleri yüzde 70, Western Alliance Bancorporation yüzde 65, PacWest Bancorp yüzde 42 değer kaybetmiştir.

Girişimcilik sermayesinde özel bir yeri olan SVB, bu alana girmek isteyen bankalar tarafından parça parça ya da bir bütün olarak satın alınacaktır. SVB’nin İngiltere biriminin kurtarılması için İngiliz bankalarına süre verilmiş olup Barclays ve Lloyds gruplarının SVB’nin İngiltere birimiyle acil bir devir anlaşması için görüşmeler yapıldığı söylenmekte ise de HSBC’nin devraldığı yönünde haberler de yapılmaktadır. Silicon Valley Bank UK’de mevduatı bulunanların mevduatlarına erişebilecekleri belirtilmektedir. 10 Mart itibariyle SVB UK’in borcunun 5,5 milyar sterlin, mevduatlarının yaklaşık 6,7 milyar sterlin civarında olduğu söylenmektedir. ABD’nde ise JP Morgan’ın satın alma için bir adım önde olduğu bildirilmektedir.

ABD Başkanı Joe Biden’ın yaptığı açıklamalar bankacılık sektöründe denetimi artıracak bazı adımlar atılabileceğine işaret etmektedir. 2008 krizinin sonrasında ABD finans piyasalarında sıkılaştırma düzenlemeleri, Dodd-Frank yasaları olarak bilinen bir takım yasal düzenlemeler ile yapılmıştır. 2008 krizi sonrası bankaların 50 milyar dolar varlıkla denetime girmesini öngören Dodd-Frank yasası eski ABD Başkanı Donald Trump zamanında Cumhuriyetçiler tarafından gevşetilmiş ve bu eşik 250 milyar dolara yükseltilmiştir. Şu anda sorun yaşayan birçok bankanın toplam varlıkları 250 milyar doların altındadır. Stanford Üniversitesi’nden finans profesörü Anat Admati, son birkaç yılda otoritelerin bankacılık sisteminin daha kırılgan hale gelmesine izin verdiğini söylemektedir. SVB’nin iyi bir risk yönetimi olmamasının bu durumun bir sonucu olduğu düşünülmektedir.

SILIKON VALLEY BANK SONRASI DOMİNO ETKİSİ

SVB’nin ardından Signature Bank ve kripto bankası Silvergate de çökmüştür. Duyuru, bankanın gerçek zamanlı takas hizmeti olan Silvergate Exchange Network’ü (SEN) durduracağını açıklamasından günler sonra gelmiştir. 3 Mart’ta Silvergate, ABD Adalet Bakanlığı’nın (DOJ) soruşturmasıyla karşı karşıya olduğunu ve bir denetim raporu sunacağını bildirmiştir. Bankanın sıkıntıları, aylardır süren mücadele sonunda 8 Mart’ta tasfiye duyurusuyla doruğa ulaşmıştır.

SILIKON VALLEY BANKKasım 2022’de FTX’in çöküşünden bu yana, banka hisse senedi fiyatı %94’ün üzerinde değer kaybetmiştir. En önemli 24 saatlik kayıp, 1 Mart ile 2 Mart arasında NASDAQ listesindeki %57 düşüş ile kaydedilmiştir. Silvergate, çoğu büyük kripto şirketine ve borsaya finansal hizmetler sağlayarak kripto piyasasının belkemiği olarak hizmet verdiğinden, haberler kripto piyasasında şok dalgaları göstermiştir. Toplam kripto piyasası değeri 1 trilyon doların altına gerilemiştir. Azalan işlem hacimleri ve artan döviz çekme işlemleri, yatırımcı duyarlılığının her gün kötüleştiğine işaret etmektedir.

Kripto şirketlerine hizmet sağlamaya odaklanan bir başka büyük ABD bankası olan Signature Bank, şubat ayının başından bu yana stoklarında %34’ün üzerinde düşüş görmüştür. SBNY, 7 Mart ile 8 Mart arasında %12’lik bir kayıp bildirmiş olup, bu, kripto mevduatları toplam mevduatlarının yalnızca %15’ini oluşturan banka için önemli bir kayıp durumundadır. Banka ayrıca müşterileri adına kripto destekli borç verme veya kripto para birimleri tutmaktadır. Ayrıca LedgerX ve Coinbase dahil olmak üzere Silvergate’ten ayrılan birkaç büyük müşteriyle anlaşma imzalamıştır.

Moody’s, Avrupa bankalarının, SVB ile benzer şekilde tahvillerini zararına elden çıkarmak zorunda kalmasının söz konusu olmadığını belirtmiştir. Bankaların elindeki tahvillerin üçte birinin vadesinin gelecek iki yıl içerisinde dolacağı, böylece varlık satma ihtiyacının da azalacağı kaydedilmiştir. Bankaların sağlam likidite ve finansman profillerine, nakit varlıklarına ve istikrarlı mevduat tabanlarına dayanarak büyük Avrupa bankalarının, tahvillerini zararına satma olasılığına karşı genel olarak iyi bir konumda olduğu belirtilmiştir.

ABD’de yaşanan bankacılık kriziyle beraber küresel piyasalarda oynaklığın arttığı görülmektedir. SVB’nin iflası sonrası domino etkisi oluşabileceğine dair endişelerin artması ve ABD ekonomisinde durgunluk yaşanacağına dair beklentilerle petrol fiyatlarında kayıplar artmıştır. Brent petrolün varil fiyatında günlük kayıp yüzde 5’i aşmıştır.

Domino etkisi, yapılan onca açıklamanın hilafına Avrupa’ya sıçramış görünmektedir. İsviçre’nin en büyük bankalarından Credit Suisse yine bir İsviçre Bankası UBS tarafından satın alınarak kurtarılmıştır.

Sonuç olarak, 620 milyar dolar civarında riske maruz değer tahmini yapılan ABD finans piyasalarındaki sorunlar az veya çok bütün Dünya finans piyasalarını etkilemektedir. Son iki yüzyılda yapılan finans deregülasyonları hep krizlere sebep olmuştur. Son yaşananlar da bunun tipik örneklerindendir. Gevşetilen Dodd-Frank yasaları bu durumun başlıca sebeplerindendir. Bu krizlerin diğer bir sonucu ise büyük finans yapılarının çöküşteki bu kurumları satın alarak daha da büyümeleri ve finans oligarkları oluşturmalarıdır.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir